Yüksek Lisans

Lisansüstü Programlara Başvuru Hakkında Bilgi

Sosyal Bilimler Enstitüsüne bağlı lisansüstü programlara başvurular aşağıdaki link üzerinden yalnız online olarak yapılmaktadır.

Bunun haricinde adayların başvuru belgelerini Sosyal Bilimler Enstitüsüne göndermelerine gerek yoktur. Online sistem haricinde yapılan başvurular dikkate alınmayacaktır.

https://oibs2.metu.edu.tr/Ms_Phd_Applications

 

Yüksek lisans ve Doktara programlarımıza başvuru ve kabul  için gereken bilgilere Sosyal Bilimler Enstitüsü internet sayfasından "Başvurular" bağlantısını takip ederek ulaşabilirsiniz.

 

Aşağıda bölümümüze özgü başvuru koşulları yer almaktadır:

Yüksek Lisans ve Doktora programlarımıza başvuran öğrencilere yazılı ve sözlü sınav uygulanır.

Yüksek Lisans programına başvuran öğrencilere uygulanan yazılı ve sözlü sınav, doktora programına başvuran öğrencilere uygulanandan farklıdır.  Ayrıca, sözlü sınav sırasında, felsefe mezunu adaylarla felsefe dışı alanlardan mezun adaylara farklı sorular sorulur. Felsefe mezunu olmayan öğrenciler için hazırlanan sözlü sınav yüksek düzeyde felsefe bilgisi gerektiren, teknik felsefe konularını ilgilendiren sorulardan oluşmaz. Öte yandan, felsefe mezunu olan öğrenciler için hazırlanan sözlü sınavda belli bir düzeyde felsefe bilgisi aranır, ancak bu tüm felsefe mezunlarının bilmesi gerek en belli başlı felsefe konularını temel alan genel sorulardır. Sınav jürisi, adayın sözlü sınavını göz önünde bulundurarak, felsefeye gerçekten bir ilgisi olup olmadığını, felsefe çalışma konusundaki niyetinin ciddi olup olmadığını, en önemlisi de verilen dereceyi alma becerisini taşıyıp taşımadığını ölçmeye çalışır.

Bu temel koşulları yerine getiriyorsanız, başvurduğunuz programa kabul edilip edilmeme konusunda hiç bir endişe duymanıza gerek yoktur. Bölümümüzün sözlü sınavına hazırlanmak için önerebileceği ne bir çalışma programı ne de bir okuma listesi vardır. Sizden olduğunuz gibi gelmenizi bekliyoruz.

Bilindiği gibi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin eğitim dili İngilizce'dir. Üniversitenin hangi lisansüstü programına başvurursanız başvurun, üniversitemizin düzenlediği İngilizce Yeterlik Sınavı'nda (English Proficiency Exam) belirlenen barajı geçme zorunluluğu vardır. TOEFL ya da benzeri sınavlardan yeterli puan almış öğrencilerle, İngilizce konuşulan ülkelerden birinin pasaportunu taşıyan öğrencilerin İngilizce Yeterlik Sınavı'na girmelerine gerek yoktur.

Bölümün yürüttüğü yazılı ve sözlü sınavlar ile üniversitenin düzenlediği İngilizce Yeterlik Sınavı'na ek olarak, Türkiye'deki herhangi bir üniversitenin herhangi bir yüksek lisans programına kabul edilebilmek için, ALES sınavına girme zorunluluğu vardır. ALES, yılda iki kez olmak üzere ÖSYM tarafından düzenlenmektedir. Sınav dilinin Türkçe olması dışında söz konusu test özü bakımından GRE Yetenek Testi'ne çok benzer.

 

Başvuru için Gerekli Belgeler

"Başvuru Nasıl Yapılır" linkinde gereken belgeler için gereken detaylı açıklamaları aşağıda bulabilirsiniz.

 

Ayrıntılı bilgi için belgelerin üzerine tıklayınız.

Başvuru Ücreti Dekontu

İngilizce Yeterlilik Belgesi

Lisansüstü Sınav Sonuç Belgesi

Referans Mektubu

Not Çizelgesi (Transkript)

Niyet Mektubu

 

Başvuru Koşulları

Verilen Dereceler

 

Lisansüstü Sınav Sonucu

 

İngilizce  Yeterlilik Sonucu

 

Niyet Mektubu

 

Referans Mektubu

 

Not Ortalaması

ALES

GRE

ODTÜ-İYS

TOEFL-IBT

IELTS

Yüksek Lisans

(Tezli)

EA 65

Sayısal 685

 

69.5

 86

7.0

İngilizce

veya

Türkçe

 

2 adet*

-

Doktora

EA 70

Sayısal 708

 

75

 92

7.0

İngilizce

veya

Türkçe

 

2 adet*

-

*ODTÜ Felsefe Bölümü mezunu olmayan adaylardan 2 adet Referans Mektubu

Ön değerlendirme yapılmaksızın tüm adaylar mülakata çağırılacaktır.

Yüksek Lisans Ders İçerikleri

PHIL 501 Research Methods (Araştırma Yöntemleri):

Bu derste uluslararası düzeyde felsefe makalesi yazma yöntemleri ve bunun için gerekli araştırma teknikleri öğretilmektedir.

PHIL 504 Prothesis Seminar (Tez öncesi Seminer):

Yüksek lisans derecesine aday öğrencilerin tezleriyle ilgili bir konuda verecekleri bir seminer.

PHIL 505 Confirmation of Scientific Theories I (Bilimsel Kuramların Doğrulanması I):

Kuram doğrulamada Bayesci, varsayımlı-tümdengelimli ve "bootstrapping" (çizme çekeceği) modelleri; doğrulamada idealizasyon ve yuvarlamanın (approximation) önemi. Geçmişte apaçık olan sorunu.

PHIL 506 Confirmation of Scientific Theories II (Bilimsel Kuramların Doğrulanması II):

PHIL 505'in devamı.

PHIL 507 Philosophical Logic I (Felsefî Mantık I):

Kipler mantığı, içlem mantığı: süreler mantığı, bilgi kuramı mantığı, ödev mantığı.

PHIL 508 Philosophical Logic II (Felsefî Mantık II):

PHIL 507'nin devamı.

PHIL 510 Topics in Epistemology (Bilgi Kuramında Ana Konular):

Bilgi kuramının ana konuları üzerine bir çalışma.

PHIL 511 Graduate Readings in Philosophy I (İleri Düzeyde Felsefe Okumaları I):

Tarih ve sosyal bilimlerdeki temel felsefe metinleri üzerine incelemeler.

PHIL 512 Graduate Readings in Philosophy II (İleri Düzeyde Felsefe Okumaları II):

PHIL 511'in devamı. Ön koşul: Öğretim üyesinin öğrencinin dersi almasını uygun görmesi gerekmektedir.

PHIL 513 Graduate Readings in Philosophy III (İleri Düzeyde Felsefe Okumaları III):

PHIL 512'nin devamı.

PHIL 514 Graduate Readings in Philosophy IV (İleri Düzeyde Felsefe Okumaları IV):

PHIL 513'ün devamı.

PHIL 515 Philosophy of Technology I (Teknoloji Felsefesi I):

Teknolojnin değerlendirilmesi, teknoloji değerbilgisi (teknoaksioloji), artan teknolojik gücün getirdiği sorumluluk, teknolojiye ilişkin tarihsel, bilgi kuramsal ve metafizik problemler, bilişim ve bilgisayar, yeni ortaya çıkmış bir felsefe alanı olarak teknoloji felsefesinin sorunları.

PHIL 516 Philosophy of Technology II (Teknoloji Felsefesi II):

PHIL 515'in devamı.

PHIL 517 Philosophy of Communication I (İletişim Felsefesi I):

Ders, 1) Öğrencinin, insanın yapıp etmelerindeki dil, doğruluk, ussallık ve yönelim arasındaki bağıntılardan kaynaklanan iletişim sorunlarına ilişkin kavrayışını geliştirmeyi; 2) Felsefi ve kılgısal sorunlarda kanıtlayıcı söylem kuramı ve bu söylemin kullanımına yönelik bilgisini artırmayı amaçlamaktadır. Bu amaçları gerçekleştirmek için, iletişim felsefesine geleneksel (Eskiçağ, Ortaçağ, Modern) ve çağdaş yaklaşımlar ve bu yaklaşımların çeşitli iletişim sorunlarına getirdikleri çözümler üzerine gereken ölçülerde yoğunlaşılmaktadır.

PHIL 518 Philosophy of Communication II (İletişim Felsefesi II):

PHIL 517'nin devamı.

PHIL 521 Studies in the History of Science I (Bilim Tarihinde Çalışmalar I):

Tarihsel bir bakış açısından bilimsel kuramların değişimi üzerine çalışmalar.

PHIL 522 Studies in the History of Science II (Bilim Tarihi Üzerine Çalışmalar II):

Phil 521'in devamı.

PHIL 523 Studies in Philosophy of Science I (Bilim Felsefesinde Çalışmalar I):

Çağdaş bilim felsefesindeki çeşitli sorunların tartışılması. Bu konularda yeni felsefî görüşler üzerine eleştirel değerlendirmeler.

PHIL 524 Studies in Philosophy of Science II (Bilim Felsefesinde Çalışmalar II):

Phil 523'ün devamı

PHIL 525 Measurement and Evaluation (Ölçüm ve Değerlendirme):

Sürekli ve süreksiz değişkenler. İçlemsel ve kaplamsal nitelikler. Ölçüm ölçekleri. Değerlendirme mantığı.

PHIL 527 Philosophy in Science (Bilimde Felsefe):

Mantıkçı Deneyci bilim felsefesi. Mantıkçı Deneyciliğin kökenleri. Doğrulama. Kuramsal terimler. Açıklama. Yanlışlama. Bilimin yeni görüntüsü. Algılama ve kuram. Bilimde ön varsayımlar. Bilimsel devrimler. Buluş bağlamı ve temellendirme bağlamı. Bilimde temel bilgi kuramsal ve metafizik sorunlar. Bilimsel bilgi ve bilimsel doğruluk.

PHIL 529 Philosophy of Biology (Biyoloji Felsefesi):

PHIL 530 Studies in Greek Philosophy: Helenistic Phiosophers:

PHIL 531 Studies in Greek Philosophy: Aristotle:

PHIL 532 Studies in Greek Philosophy: Plato:

PHIL 533 Introduction to Phenomenology:

PHIL 534 Introduction to the Thought of Heidegger:

PHIL 535 Introduction to the Thought of Nietzsche:

PHIL 536 Twentieth-Century Philosophy of Art:

PHIL 537 Kant's Critical Philosophy of Art and Nature:

PHIL 538 Twentieth-Century Continental Philosophy and Technology:

PHIL 540 Special Issues in Philosophy I (Felsefede Özel Konular I):

Belli bir felsefe dizgesinin ya da bir felsefe sorununun kurulması üzerine çalışmalar

PHIL 541 Special Issues in Islamic Philosophy I (İslam Felsefesi'nde Özel Konular I):

İslam Felsefesi'ne içkin sorunlar ve bu sorunlara El Farabî, İbn-i Sinâ, Gazzali, Sadra ve İbn-i Arâbî gibi önemli filozofların getirdikleri çözümler.

PHIL 542 Special Issues in Islamic Philosophy II (İslam Felsefesi'nde Özel Konular II):

Phil 541'in devamı.

PHIL 544 Special Issues in Philosophy II (Felsefede Özel Konular II):

Phil 540'ın devamı.

PHIL 545 Graduate Readings in Turkish-Islamic Philosophy I (Türk-İslam Felsefesi'nde İleri Düzeyde Okumalar I):

El Farabî, İbn-i Sinâ, İbn-i Rüşd, Mevlâna, Sadr ald-Din, El Kuaravî ve Kemal Paşazade gibi içkinci Türk-İslam filozoflarının çalışmalarından seçme okumalar.

PHIL 546 Graduate Readings in Turkish-Islamic Philosophy II (Türk-İslam Felsefesi'nde İleri Düzeyde Okumalar II):

Phil 545'in devamı.

PHIL 548 Twentieth-Century Philosophy and Literature:

PHIL 550 Major Philosophers I (Önemli Filozoflar I):

Önemli bir filozofun felsefesi üzerine yoğunlaşan, bu filozofun düşüncesinin felsefe tarihindeki yerini ve önemini ortaya koymayı amaçlayan bir çalışma.

PHIL 551 Advanced Logic I (İleri Düzeyde Mantık I):

Biçimsel dizgeler için kanıtlama kuramı ve doğrulam kuramı. Yinelge kuramı.

PHIL 552 Advanced Logic II (İleri Düzeyde Mantık II):

Phil 551'in devamı.

PHIL 553 Scientific Explanation (Bilimsel Açıklama):

Bilimin doğası ve yöntemleri. Bilimsel yasalar ve yasaya benzer önesürüşler. Nedensellik ilkesi. Bilimsel açıklamanın mantıkça çözümlenmesi. Açıklama türleri. Bilimsel açıklama üzerine son görüşlerin eleştirel bir gözle değerlendirmesi.

PHIL 554 Scientific Concepts and Theories (Bilimsel Kavramlar ve Kuramlar):

Kavramın oluşturulması: Bilimde tanım, sınıflandırıcı, karşılaştırıcı ve nicel kavramlar. Gözlem dili, kuram dili ve karşılık kuralları. Kuramsal terimler sorunu. Bilimsel kuramların ve bilimsel modellerin doğası.

PHIL 555 Analytic Philosophy and the Analytic Tradition (Çözümleyici Felsefe ve Çözümleyici Gelenek):

Çözümleyici geleneğin öncüleri, kurucuları. Mantıkçı Deneyciler. Gündelik dil felsefesi ve biçimsel dil felsefesi. Çözümleyici felsefenin tanımı; felsefe ve bilim; metafizik bilgi savlarının felsefece çözümlenmesi, deneyci anlam ölçütü.

PHIL 556 Major Philosophers II (Önemli Filozoflar II):

Phil 550'nin devamı.

PHIL 560 Studies in Political Philosophy and Ethics: Contractarianism:

PHIL 571 Eco-Philosophy: Philosophy of Environment I (Çevre Felsefesi I):

Çevre sorunları üzerine felsefe tartışmaları.

PHIL 572 Eco-Philosophy: Philosophy of Environment II (Çevre Felsefesi II):

Phil 571'in devamı.

PHIL 580 Bioethics and Biopolitics: New Dimensions in Moral Philosophy (Biyoetik ve Biyopolitika: Ahlâk Felsefesinde Yeni Boyutlar):

Etiğin günümüzde geçirdiği dönüşüm, yeni ahlâk sorunları. Biyo-tıp etkinlik, insan-doğa ilişkisi gibi bağlamlarda değer sorunları üzerine araştırmalar.Yaşamküreye insanın müdahalesi sonucunda ortaya çıkan çevre sorunları  üzerine etik bir çalışma olarak biyopolitika.

PHIL 599 Master's Thesis (Yüksek Lisans Tezi)

PHIL 800-899 Special Studies (Özel Çalışmalar)

Yüksek Lisans Dersleri

   
  Zorunlu Dersler saat-uygulama-kredi
PHIL 504 Prothesis Seminar NC
PHIL 551 Advanced Logic I (3-0)3
PHIL 599 Master's Thesis NC
PHIL 800-899 Special Studies NC
     
  Seçmeli Dersler saat-uygulama-kredi
PHIL 505 Confirmation of Scientific Theories I (3-0)3
PHIL 506 Confirmation of Scientific Theories II (3-0)3
PHIL 507 Philosophical Logic I (3-0)3
PHIL 508 Philosophical Logic II (3-0)3
PHIL 510 Topics in Epistemology (3-0)3
PHIL 511 Graduate Readings in Philosophy I (3-0)3
PHIL 512 Graduate Readings in Philosophy II (3-0)3
PHIL 513 Graduate Readings in Philosophy III (3-0)3
PHIL 514 Graduate Readings in Philosophy IV (3-0)3
PHIL 515 Philosophy of Technology I (3-0)3
PHIL 516 Philosophy of Technology II (3-0)3
PHIL 517 Philosophy of Communication I (3-0)3
PHIL 518 Philosophy of Communication II (3-0)3
PHIL 521 Studies in the History of Science I (3-0)3
PHIL 522 Studies in the History of Science II (3-0)3
PHIL 523 Studies in the Philosophy of Science I (3-0)3
PHIL 524 Studies in the Philosophy of Science II (3-0)3
PHIL 525 Measurement and Evaluation (3-0)3
PHIL 527 Philosophy in Science (3-0)3
PHIL 529 Philosophy in Biology (3-0)3
PHIL 530 Studies in Greek Philosophy: Helenistic Philosophers (3-0)3
PHIL 531 Studies in Greek Philosophy: Aristotle (3-0)3
PHIL 532 Studies in Greek Philosophy: Plato (3-0)3
PHIL 533 Introduction to Phenomenology (3-0)3
PHIL 534 Introduction to the Thought of Heidegger (3-0)3
PHIL 535 Introduction to the Thought of Nietzsche (3-0)3
PHIL 536 Twentieth-Century Philosophy of Art (3-0)3
PHIL 537 Kant's Critical Philosophy of Art and Nature (3-0)3
PHIL 538 Twentieth-Century Continental Philosophy and Technology (3-0)3
PHIL 540 Special Issues in Philosophy I (3-0)3
PHIL 541 Special Issues in Islamic Philosophy I (3-0)3
PHIL 542 Special Issues in Islamic Philosophy II (3-0)3
PHIL 544 Special Issues in Philosophy II (3-0)3
PHIL 545 Graduate Readings Turkish-Islamic Philosophy I (3-0)3
PHIL 546 Graduate Readings Turkish-Islamic Philosophy II (3-0)3
PHIL 548 Twentieth-Century Philosophy and Literature (3-0)3
PHIL 550 Major Philosophers I (3-0)3
PHIL 552 Advanced Logic II (3-0)3
PHIL 553 Scientific Explanation (3-0)3
PHIL 554 Scientific Concepts and Theories (3-0)3
PHIL 555 Analytic Philosophy and the Analytic Tradition (3-0)3
PHIL 556 Major Philosophers II (3-0)3
PHIL 560 Studies in Political Philosophy and Ethics: Contractarianism (3-0)3
PHIL 571 Eco-Philosophy: Philosophy of Environment I (3-0)3
PHIL 572 Eco-Philosophy: Philosophy of Environment II (3-0)3
PHIL 580 Bioethics and Biopolitics: New Dimensions in Moral Philosophy (3-0)3

 

Uygulamalı Etikte İkinci Eğitim Tezsiz Yüksek Lisans Programı

1. Amacı

Bugün etik neden gereklidir? Neden önemlidir? 21. yüzyılda artık 20. yüzyıl etiğinin yeterli olamayacağı söylenebilir. Akademisyenler, hekimler, mühendisler, hukukçular, öğretmenler, iş dünyasında, medyada, kamu sektöründe çalışanlar her gün etik sorunlarla karşı karşıya kalıyorlar. Teknolojinin, iş dünyasının medyanın yaşamı belirleme gücü günden güne küreselleşiyor. Bu alanlarda çalışanların aldıkları kararlar toplumu yönlendiriyor, biçimlendiriyor. İyi kararların milyonlarca insanı olumlu yönde etkileyebildiğini, kötü kararlarınsa geleceğimizi tehdit ettiğini görüyoruz. Durum böyleyken ve etik düşünme biçimi olumsuzluklara karşı önemli bir çare olabilecekken, meslek etiği, iş etiği, kısaca uygulamalı etik ne yazık ki bugün meslek öğreniminin ayrılmaz bir parçası durumuna gelememiştir.

ODTÜ Felsefe Bölümünün Uygulamalı Etik Tezsiz Yüksek Lisans Programı bu açığı kapatmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu programda temel yöntem çözümleyici (analitik) ve kavramsal etik çalışmaların, kamu alanında ve iş yaşamında ortaya çıkan sorunlara, etik tartışma gerektiren vakalara uygulanması olacaktır. Uygulamalı Etik Tezsiz Yüksek Lisans Programımız her alandan meslek sahiplerine etik çerçevede karar verme alışkanlığı kazandırmayı ve meslek yaşamlarında ortaya çıkan etik sorunlara karşı duyarlı olmalarını sağlamayı amaçlamaktadır.

2. Programa Kabul Koşulları

Programa başvuru ve kabul için gereken bilgilere Sosyal Bilimler Enstitüsü web sayfasından "Başvurular" linki altından ulaşılabilir. Bunlara ek olarak tavsiye mektupları ve mülakat dikkate alınacaktır. Ayrıca halen çalışmakta olan ya da iş hayatında deneyimi olan adaylara öncelik tanınacaktır.

3. Programın Tanımı

Program özellikle kamuda ve özel kesimde tüm alanlarda çalışanlara yönelik olarak tasarlanmıştır.

Programa kayıt yaptıran öğrenci beş zorunlu ders alacaktır. Bu dersler etik bilginin kuramsal, tarihsel ve uygulamaya yönelik yönlerini değerlendirme yetisi kazandırmayı amaçlamaktadır. Öğrenci ayrıca danışmalarının önerileri ve onayı doğrultusunda beş seçmeli ders alacaktır. Dersler tamamlandıktan sonra Bitirme Projesi hazırlanacaktır. Program başarıyla tamamlandığında Tezsiz Yüksek Lisans derecesi (Tezsiz M.A.) verilecektir. Program en çok altı dönemde bitirilmelidir.

3.1 Programın Gerekleri

Program içerisinde alınması gerekli derslerin listesi aşağıda verilmiştir.

 

Zorunlu Dersler:

PHIL 581: Uygulamalı Etikte Araştırma Yöntemleri

PHIL 582: Etik ve Değer I: Kuramsal

PHIL 583: Etik ve Değer II: Uygulamalı

PHIL 584: Uslamlama ve İkna Etiği

PHIL 585: Etik ve Karar Verme

PHIL 589: Dönem Projesi

 

Seçmeli Dersler:

PHIL 586: Etik ve Bilgisayar Teknolojisi

PHIL 587: Söylem Etiği

PHIL 588: Çevre Etiği

PHIL 590: Etik ve Kendini Tanıma

PHIL 591: Medya Etiği I: Kuramsal

PHIL 592: Medya Etiği II: Uygulamalı (Önkoşul: PHIL 591)

PHIL 593: Medya Etiği III: Örnek Olay Araştırması

PHIL 594: Örgütlenmelerde Etik I: Kuramsal

PHIL 595: Örgütlenmelerde Etik II: Uygulamalı (Önkoşul: PHIL 594)

PHIL 596: Örgütlenmelerde Etik III: Örnek Olay Araştırması

PHIL 597: İş Etiği

 

3.2 Ders Tanımları

 

3.2.1 Zorunlu Dersler

PHIL 581: Uygulamalı Etikte Araştırma Yöntemleri (3-0)3

Bu ders bir varsayımla başlar: Uygulamalı Etikte Araştırma Yöntemleri niteldir ve “kural yaklaşımı”na dayanır. Bu varsayımın nedeni, etikte hem betimleyici hem de buyurucu (normatif) yöntemlerin yetersiz olmasıdır. İlki düşünceleri yasa benzeri genellemelere indirgerken, ikincisi tam bir reçetemsi normlar içeren bir katolog sunar. Üçüncü bir seçenek olarak, kurallar yaklaşımı şunu varsayar: ahlaki davranışın kural-yönetimli düzeyinde, kurallar düşünceleri ve edimleri ikincil duruma düşürmeden etik davranış için biçim sağlarlar. Uygulamalı etiğin her alanı bazı kurallar üstüne uzlaşma alanı olarak düşünülebilir. Bu anlamda, etik kod özgünlüğü yasa benzeri genellemelere değil kurallara taşır. İlk olarak bir “kural” olarak etik kod normatif bir güce sahiptir, yani, kabul edilmiş davranış biçimlerinin dışına çıktığımızda davranışımızı nasıl "düzelteceğimizi” söyler. Bu anlamda kural bir seçim yapmanın ölçütüdür. İkinci olarak, bir kuralın genelliği olmalıdır. Geniş bir örnekler kümesine uygulanacak kadar basit olmalıdır. Üçüncü olarak, bir kuralın zorunluluğu olmalıdır. Yani, kural uygulandığı taraflarda yükümlülük duygusu uyandırmalıdır. Öznenin kurallara uymayı yerine getirme ediminin yanı sıra “yükümlülük duygusu” veya “normatif zorunluluğu” “etik kod” olarak adlandırılan yapının “kapanması”dan başka bir şey değildir. Belli bir alan için (medya, işletme, çevre gibi) oluşturulan etik kod, o alanın etik gramerinin (ve dolayısıyla toplumsal etik gramerinin) bir bölümünü oluşturur.

Bu dersin birinci bölümünde, kural kavramı ve “kural-yönetimli davranış”, “normatif güç” "kurucu-düzenleyici kurallar" gibi ilişkili kavramlar tartışılacak ve “Kuralların çözümleyici (apriori) ve deneysel boyutları nelerdir?”, “Bir kuralın mantıksal yapısı nedir?”, “Kurallar ve gerçekleştirilen eylemler arasındaki ilişkiler nelerdir?” gibi soruların cevapları aranacaktır.

Dersin ikinci kısmında amaç, etik kod ve kural arasındaki bağlantının belirtik kılınması olacaktır. Kurucu-düzenleyici kuralların taksonomisini vermeye çalışan iki yaklaşım (Searle ve Habermas) örnek olarak kullanılacaktır. Öğrencilerden, Örnek Olay Araştırması derslerini (PHIL 593 ve 596) aldıklarında somut durumlar için benzer taksonomiler geliştirmeleri beklenecektir.

Bu ders, içeriği uygulamalı etik gramerinin kuramsal ya da pratik boyutlarını kapsayan diğer derslerin düzenleyici omurgasını oluşturur.

PHIL 582: Etik ve Değerler: Kuramsal (3-0)3

Bir toplumsal düzenin sürekliliği, toplumsal değerler ya da en azından eylemde bulunmanın ortak ilkeleri üzerinde bir uzlaşım varsayar. Bu durumda felsefi düşünüş sorunu değer inançlarımızın neler olduğu ve bu değerlerin ussal olup olmadığının saptanması olacaktır. Bu giriş dersinin amacı, böyle bir düşünüşün geçmişteki önemli filozofların (Aristotle, Plato, Kant, Mill, Nietzcshe gibi) metinlerinin okunup tartışılarak izlenmesidir. Bu derste, öznelcilik, nesnelcilik, yararcılık, doğaya başvuru, altın kurala başvuru, Kantçılık, egoizm gibi temel etik kuramlar özetlenecek, sınıflandırılıp kategorilere ayrılacaktır. Odak, bu kuramların içerdikleri rasyonellik kriterlerinin açıklığa kavuşturulması ve tanımlanması olacaktır.

PHIL 583: Etik ve Değer II: Uygulamalı (3-0)3 [Önkoşul: PHIL 582]

Ders ilk olarak etik ve ahlaki konular hakkında günlük yaşamda karşılaşılan değişik tartışmalara değinecektir. Etik ve ahlaki tartışmaları ve anlaşmazlıkları belirlemede edinilen bir takım yeteneklerin geliştirilmesinin ardından öğrencilerin PHIL 582 (Etik ve Değer I: Kuramsal) dersinde öğrendikleri temel etik kuramlar bu ahlaki problemlere uygulanacaktır. Bu amaca yönelik doğum kontrolü, kürtaj, ölüm cezası gibi somut ve öne çıkan çağdaş ahlaki problemler seçilecektir. Öğrencilerden, bu problemler hakkında alternatif çözümler üretmeleri, ve bu konularda dikkatlice düşünüp yazılı argüman geliştirmeleri istenecektir. Temel amaç, öğrenciye bir ahlaki problemi belirlemede gerekli yetenekleri edindirmek ve ahlaki konular üzerine eleştirel ve felsefi düşünceyi tanıtmak olacaktır.

PHIL 584: Uslamlama ve İkna Etiği (3-0)3

Etik ve uslamlama arasındaki bağlantı oldukça eskilere dayanır. Aristoteles Retorik adlı yapıtında retoriğin etik çalışmaların bir dalı olduğunu yazmıştı. Reklam yöntemleri, kitle iletişimi, medya, İnternet vb. gibi alanlarda modern ikna yöntemleri ve uslamlama arasındaki ilişki Aristoteles’in yaşadığı zamanlardan daha karmaşık ve sorunlu duruma geldi. Kimileri tüm iknanın etik dışı olduğunu savundular. Bu düşünce okulu düşünsel desteğini Plato’da buldu. Diğerleri Aristoteles geleneğine dayanarak etik ve etik-dışı ikna arasında bir ayrım yaptılar. Bu dersin ilk bölümünde ikna etmeye dayalı uslamlamanın kuramsal yaklaşımları gözden geçirilecektir. Bu derste antik dönem düşünürlerinin (Plato, Aristoteles, Cicero gibi ) yanı sıra modern düşünürler (Weaver, Toulmin, Habermas gibi) de incelenecektir.

Bu dersin ikinci kısmı, ‘İkna etme eylemi ne zaman ve hangi bağlamda etiktir?’ ve ‘Bu çeşit söylemler nasıl kurgulanmalıdır?’ sorularını yakından incelemektedir. Öğrenciler günlük yaşamda karşılaştıkları birtakım etik ve etik olmayan tartışmalar hakkında yazmaya ve dikkatlice düşünmeye; ve söz konusu örneklere belirli söylem modellerini uygulamaya teşvik edilecektir.

PHIL 585: Etik ve Karar verme (3-0)3

Etik ikilemler ve çatışmalar günlük hayatta sıradan bireylerin olduğu kadar kamu ve özel sektör yöneticilerinin ve diğer meslek sahiplerinin karşılaştıkları sorunlardır. Önyargı ve duygu üzerine kurulu karar vermeden nasıl kaçınılır? Yetersiz bilgi ve risk altında nasıl ussal karar verilir? ‘Karar verme Kuramı’ bireyler tarafından verilen kararlardaki modellerle ilgilidir. Gelinen son noktada bu kuram, sadece ekonomi, bilim felsefesi ve ussallık kuramlarıyla iç içe değil, aynı zamanda idari bilimler, siyaset felsefesi ve etikle de ilgilidir. Lise düzeyindeki matematiğin ötesinde bir matematik bilgisi gerektirmeyen bu ders, ‘Karar verme Kuramı’nın temel ilkelerine bir giriş niteliği taşır.

PHIL 589: Dönem Projesi (3-0)3

Her öğrenciden, şimdiye kadar elde ettiği kavramsal araçları kullanarak yürüteceği bir kişisel dönem projesi istenmektedir.

 

3.2.2 Seçmeli Dersler:

PHIL 586: Etik ve Bilgisayar Teknolojisi (3-0)3

Bu ders bilgisayar üretimi ve kullanımı; iletişim ve bilgi teknolojisine dayalı bilgisayar ile ilgili merkezi etik konuları inceleyecektir. Ders, bilgisayar kullanımının özelliklerine ve Web aracılığı ile iletişime ilişkin belirli felsefi problemleri tanıtmakla başlayacaktır. Gizlilik, bilgiye ulaşım hakkı, mülkiyet hakları, hacking, mesleki etik ilkeler, güvenilirlik ve güvenlik gibi etik konular üzerine problem tartışmaları dersin içeriğini oluşturacaktır.

PHIL 587: Söylem Etiği (3-0)3

Söylem etiği kuramı yirminci yüzyıl felsefesinde önemli bir düşünsel harekettir. Apel ve Habermas gibi filozoflar söylem etiğini, normları inşa etmek için bir temel olarak görürler. Normlar gerçekte, söylemin eşit katılımcılarının ortak kabulleridir ve ayrıcalıklı özneler sorunu değildir. Bu ders etiğin söylem kuramını ve onun pratik uygulamalarını incelemektedir.

PHIL 588: Çevre Etiği (3-0)3

Çevre etiği uygulamalı etik içinde, en az üç açıdan, tartışmalı olan bir alandır: Çevrenin karmaşıklığı, çevre konusunda çıkar çatışmaları ve insan merkezli etik gelenekler, kavramlar ve insanı kapsamayan çevreyi ihmal eden kuramlar. Bu yüzden, belirsizlik ve çıkar çatışması, etik ilkeleri olan talebi artırırken geleneksel etiğin temel varsayımlarının insanı kapsamayan çevreyi de içine alacak şekilde genişletilmesi zordur. Örneğin insanların belli hakları vardır, peki diğer hayvanların da bazı hakları var mıdır? Hatta bitkilerin bile hakları var mıdır? Sadece bireyler mi ahlaki düşüncenin öznesi olmayı hak eder, yoksa türler ve eko sistemler gibi gruplar da ahlaki düşüncenin kapsamında mıdır? Hak ettiğimiz atmosfer payı nedir? Bu ve benzeri sorular hem insanmerkezciler hem de çevremerkezciler tarafından ele alınmaktadır.

PHIL 590: Etik ve Bilinçlilik (3-0)3

Çağdaş etik ya ahlak dilini inceler ya da pragmatik etiğin göreli değerlerini, Kant etiğini ve faydacılığı tartışır. Bütün bu etik yaklaşımlar, insanoğlunun kendi yaşamını yönlendirmede özgür olduğunu ve hem savunduğu değerlerin hem de ortaya koyduğu eylemlerin sorumluğunu aldığını öngörür. Onlar insanın kendisini teşvik eden kuvvetlerin tamamen bilincinde olabileceğini, bu kuvvetlerin hangilerinin etik olarak diğerlerine göre önceliği olduğunu belirleyebileceğini ve bu bilinçlilik temelleri üzerinde eylemde bulunabileceğini varsayarlar. Bu durum etik alanında önemli bir boşluk yaratır. Etikçilerin bilinçaltının keşfine ve psikoterapinin tümüyle etik değerler sorunuyla ilgisi olmasına cevap vermedeki başarısızlığı, kültürümüzde insanın yapısı ile ilgili yalıtılmış iki ayrı söylemle birlikte yaşadığımız anlamına gelmektedir. Bu derste temel etik kavramlarını ve kategorilerini yeniden düşünmekle ve yeniden formüle etmekle, geleneksel etik ile bilinçaltı psikolojisi arasında bir köprü kurulmaya çalışılacaktır.

PHIL 591: Medya Etiği I: Kuramsal (3-0)3

Bir medya etiği grameri geliştirme yönünde mevcut küresel girişimler.

Bu dersin ilk kısmı medya etiğine dair dünya literatürünün kuramsal bir gözden geçirilişi olacaktır. Kitle iletişim araçları ve gazetecilikteki etik problemlerin yapısı incelenecektir. İletişim araçlari, yalan uydurma, çalıntı yapma, örtülü isnat, çıkar çatışması, bireysel gizlilik, toplum çıkarı vs. gibi konuların sorumluluğuyla ilgili etik normlar eleştirel bir şekilde değerlendirilecektir. ‘Araştırma Yöntemleri’ (PHIL 581) dersinde geliştirilen üç kriter, yani genellik, zorunluluk ve normatif güç bu değerlendirmede kullanılacaktır.

Dersin ikinci kısmı, bilgi teknolojisi, medya emperyalizmi ve ‘küresel diyalog’ sorununun etik yönünü ele alacaktır.

Bu dersin son kısmı, medyadaki ahlakî sorunların yukarıda sözü edilen alanlarıyla ilgili uluslar-üstü etik ilkeler geliştirme doğrultusundaki uluslararası çabaları (UNESCO, Avrupa Birliği) gözden geçirecektir. Bu etik ilkeleri değerlendirmede yukarıda sözü edilen üç ölçüt (genellik, zorunluluk, normatif güç) kullanılacaktır.

Bu ders, medya etiği ile ilgili uygulamalı derslerin (PHIL 592-593) temelini oluşturmaktadır.

PHIL 592: Medya Etiği II: Uygulamalı (3-0)3 [Önkoşul: PHIL 591]

Türkiye’de medya etiği gramerinin durumu.

Bu ders PHIL 591 dersinin devamıdır. Öğrencinin varolan bilgisine katkıda bulunmak amacıyla iki haftada bir verilecek seminerlerle öğrencinin medyadaki etik sorunları somut durumuyla ve uygulayıcılarının bakış açısından görmesi sağlanacaktır. Bu amaçla, hem medya ve üniversitelerden hem de medya ile ilgili diğer kurumlardan konuk konuşmacılar bu seminerlere davet edilecektir. Bu dersin hocası bu seminerleri organize etmek, yürütmek ve öğrencilerin etkin katılımını sağlamakla yükümlüdür. Öğrenciler tarafından yazılacak seminer raporları, her seminerden sonraki hafta sınıfta tartışılacak ve eleştirel gözle değerlendirilecektir, bu raporlar öğrencinin performansının değerlendirilmesine temel teşkil edecektir.

PHIL 593: Medya Etiği III: Örnek Olay Araştırması (3-0)3 [Önkoşul: PHIL 581]

Her öğrencinin medya etiği gramerine katkı için kendi kişisel çabası.

Bu dersi alan her öğrenci, dönem başında medya etiği alanında bir örnek olay (PHIL 591’de ayrıntılı olarak geliştirilmiş) seçecektir. Örnek olaylar gerek ulusal gerekse uluslararası olaylar arasından seçilebilir (“Susurluk”, “Watergate”, “Zippergate”, “Marmara Depremi” gibi). Öğrenciler, lehte ya da aleyhteki görüşleri oluşturup değerlendirmek için, haftalık olarak, bu olayların medyaya yansıtılmasındaki ahlaki sorunları işleyen yazılar sunacaklardır. Araştırma yöntemleri bilgisine dayanarak (PHIL 581), her öğrenci dersin sonunda, seçtiği özel durum için bir etik kodlar taksonomisi geliştirmeyi deneyecektir.

PHIL 594: Örgütsel Etik I: Kuramsal (3-0)3

Bir örgütsel etik grameri geliştirmeye yönelik küresel girişimler.

Bu dersin ilk bölümünde, örgütsel etiğin temelindeki kuramlar ve kavramlar gözden geçirilecektir. Etik sorunların doğası, çeşitli örgütsel kapsamlarda karşılaşılabilecek etik çatışkıların türleri araştırılacaktır. Bireysel ya da grup sorumlulukları, sahtekarlığın ve etik çürümenin engellenmesi, kamusal güven gibi ahlaki konularla ilgili etik kodlar eleştirel olarak değerlendirilecektir. Araştırma Yöntemleri dersinde (PHIL 581) geliştirilen üç ölçüt, genellik, zorunluluk ve normatif güç, bu değerlendirmede kullanılacaktır.

İkinci bölümde, kültürler arası ve uluslararası iş anlaşmalarında insan hakları, çevre sorunları, kirlilik, rüşvet, adam kayırma gibi farklı (ya da karşıt) etik standartlar ve koşulların dayatılmasıyla ortaya çıkan etik sorunlar incelenecektir.

Dersin son bölümünde ise, OECD kılavuzları ve örgütlenme ve iş etiği için küresel standartlar geliştirme girişimleri eleştirel olarak değerlendirilecektir. Bu değerlendirmede, yukarıda söz edilen aynı ölçütler (genellik, zorunluluk, normatif güç) kullanılacaktır.

PHIL 595: Örgütsel Etik II: Uygulamalı (3-0)3 [Önkoşul: PHIL 594]

Türkiye'de örgütsel etik gramerinin şu anki durumu.

Bu ders PHIL 594 dersinin devamıdır. Öğrencinin varolan bilgisine katkıda bulunmak amacıyla iki haftalık seminerlerle öğrencinin iş dünyasındaki etik sorunları somut durumuyla ve uygulayıcılarının bakış açısından görmesi sağlanacaktır. Bu amaçla, hem kamu sektöründen hem de özel sektörden konuk konuşmacılar bu seminerlere davet edilecektir. Bu dersin hocası bu seminerleri örgütlemek, yürütmek ve öğrencilerin etkin katılımını sağlamakla yükümlüdür. Öğrenciler tarafından yazılacak seminer raporları, her seminerden sonraki hafta sınıfta tartışılacak ve eleştirel gözle değerlendirilecektir, bu raporlar öğrencinin performansının değerlendirilmesine temel olacaktır.

PHIL 596: Örgütsel Etik III: Örnek Olay Araştırması (3-0)3 [Önkoşul: PHIL 581]

Her öğrencinin örgütsel etik gramerine katkı için kendi kişisel çabası.

Bu dersi alan her öğrenci, dönem başında örgütsel etik alanında bir örnek olay (PHIL 594’de ayrıntılı olarak geliştirilmiş) seçecektir. Örnek olaylar gerek ulusal gerekse uluslararası olaylar ve girişimler arasından seçilebilir. Öğrenciler, lehte ya da aleyhteki görüşleri yeniden kurup değerlendirmek için, haftalık olarak, bu olayların ortaya çıkardığı ahlaki sorunları işleyen yazılar sunacaklardır. Araştırma Yöntemleri bilgisine dayanarak (PHIL 581), her öğrenci dersin sonunda, seçtiği özel durum için bir etik kodlar taksonomisi geliştirmeyi deneyecektir.

PHIL 597: İş Etiği (3-0)3

İş Etiği dersi geleceğin yöneticileri olarak öğrencilere etik bilinci vermek, ve davranışlarını daha iyi şekillendirmelerine ve çeşitlendirmelerine olanak sağlayacak bir temel kurmayı amaçlar. Ders, yöneticilerin günlük çalışma hayatında karşılaşabilecekleri etik sorunları, ortaya çıkış nedenlerini ve daha etkin bir şekilde nasıl ele alınması gerektiği konusunu işler. Kurumsal sorumluluk kavramının anlamını firmaların etik olmayan faaliyetlerinden örnekler vererek inceler. Öğrencilere eleştirel ve ahlaki bir bakış açısı verirken, iş ile ilgili kararlarında kullanabilecekleri analitik becerileri kazandırarak etik karar vermeyi öğretmeyi amaçlar.

3.3 Danışmanlık Sistemi

Her öğrenciye iki danışman atanacaktır. Danışmanlardan en az birinin Akademik Kurul üyesi olması gerekmektedir. Danışmanlar ilk dönem sonunda görevlendirilecektir.

3.4 Akademik Kurul ve Yürütme Kurulu

Akademik Kurul programa katkıda bulunan öğretim üyelerinden oluşur. Akademik Kurul,Yürütme Kuruluna iki yıllığına, Felsefe Bölümü Başkanı tarafından onaylanmak üzere üç üye seçer. Yürütme Kurulu üyelerinden biri Felsefe Bölüm Başkanı tarafından Program Koordinatörü olarak seçilir. Program, içeriği ve işleyişi Yürütme Kurulu tarafından sürekli olarak izlenir ve geliştirilir.

4.Uygulamalı Etikte Tezsiz Yüksek Lisans Programı ile Birlikte Yürütülen Bazı Faaliyetler:

  1. Uygulamalı Etik Araştırma Merkezi
  2. Uygulamalı Etik Sertifika Programı, SEM ile birlikte
  3. Uygulamalı Etik konulu Ulusal Konferans (8-9 Kasım 2001, ODTÜ, Kültür ve Kongre Merkezi)
  4. Uygulamalı Etik konulu Uluslararası Konferans (2001-2002 yılları içinde)
  5. Dışişileri Bakanlığı işbirliğinde Uygulamalı Etikte Uluslararası Proje (2001-2002 yılları içinde)
  6. METU Press’ten yayınlanmak üzere ders kitapları ve ilgili yayınlar